انواع التهاب لثه با علائم متفاوتی بروز می کنند که در مرحله اول با قرمزی و خونریزی حین مسواک زدن لثه ها مشخص می شود و برای درمان نیاز به جرم گیری در چند نوبت دارد. علت التهابات لثه ای نیز متعدد بوده که در یک مورد می توان به التهاب ناشی از پر کردن دندان اشاره کرد. بسته به شدت التهابات ، روش های درمانی از تمیز کردن عمقی دندان توسط دندانپزشک تا جراحی های خاص متفاوت خواهد بود.
التهاب لثه چیست
بیماری های لثه به ایجاد التهاب در امتداد خط لثه گفته می شود و می تواند به مراحل شدیدتری برسد که سرایت به اطراف ریشه دندان از آن جمله است. آبسه لثه در سه مرحله اصلی رخ می دهد که از ژنژیویت به عنوان خفیف ترین مرحله آغاز و به مراحل پریودنتیت و سپس پریودنتیت پیشرفته به عنوان شدیدترین مرحله شدت می یابد و منجر به از دست دادن و کشیدن دندان خواهد شد. متوقف کردن یا کند کردن روند التهابات بستگی به میزان دقت و مراقبت های بعد از رسیدگی به مشکل در مطب بهترین دندان پزشک تهران خواهد داشت. بیماری لثه در انواع مختلف که طی مراحل متفاوتی بروز می کند می تواند کودکان و بزرگسالان را درگیر کند.
از کجا بفهمیم بیماری لثه داریم؟
- خونریزی لثه ها هنگام مسواک زدن و کشیدن نخ دندان
- متورم ، قرمزی و حساس شدن لثه ها
- تحلیل رفتن یا عقب نشینی لثه از روی دندان ها
- بوی نامطبوع دائمی یا بد طعم شدن دهان
- لق شدن دندان ها
- تغییر در نحوه روی هم قرار گرفتن دندان ها
- تغییر در نحوه جایگیری دندان های مصنوعی در دهان
- مشاهده عفونت و چرک در حاشیه دندان و لثه ها
- تیر کشیدن یا درد مبهم در هنگام جویدن غذا
- حساسیت بیش از حد دندان ها نسبت به تغییر دمای نوشیدنی ها و خوراکی ها
انواع التهاب لثه
بیماری لثه که به عنوان بیماری پریودنتال نیز شناخته می شود ، نوعی عفونت لثه است که می تواند به بافت های نرم و استخوان های نگهدارنده دندان های شما آسیب برساند. دو نوع اصلی از التهاب وجود دارد:
التهاب لثه یا ژنژیویت
ژنژیویت (Gingivitis) خفیف ترین شکل بیماری لثه است و با لثه های قرمز ، متورم و خونریزی مشخص می شود. این بیماری معمولاً به دلیل عدم رعایت بهداشت دهان و دندان ایجاد شده و با مسواک زدن و نخ دندان کشیدن مناسب می توان آن را میدیریت کرد. تجمع پلاک روی دندان منجر به بروز آن می شود که در این شرایط ، بیماری هنوز در مرحله قابل برگشت می باشد. چرا که آسیب به استخوان و بافت های همبند نرسیده است.
پریودنتیت (Periodontitis)
این نوع از التهاب از نشانه های خطرناک بیماری لثه به شمار می رود که به شکل برگشت ناپذیری به استخوان و بافتهای نرمی که از دندانهای شما حمایت میکنند آسیب میرساند. پریودنتیت اگر درمان نشود ، می تواند منجر به از دست دادن و کشیدن دندان ها شود. این شکل از التهاب لثه در مراحل مختلفی ایجاد می شود که در ادامه شرح داده می شود.
– مرحله خفیف: لثه ها کمی ملتهب هستند و ممکن است به راحتی خونریزی کنند.
– متوسط: در این مرحله لثه ها از دندان جدا می شوند و پاکت هایی تشکیل می دهند که باکتری ها را به دام می اندازند.
– مرحله شدید: با پیشرفت التهاب ، از دست دادن استخوان به صورت نسبی تشخیص داده شده و دندان ها ممکن است لق شوند.
– بسیار شدید که مرحله پریودنتیت پیشرفته می باشد: دندان ها به شدت لق هستند و ممکن است نیاز به کشیدن داشته باشند. چرا که آسیب به استخوان و بافت های همبند دندان رسیده و به وضوح آن ها را تخریب کرده است. دراین مرحله وضعیت غذا خوردن و صحبت کردن و گاز زدن خوراکی ها برای شما بسیار سخت خواهد شد. چنانچه بابت این مشکلات ناگزیر از کشیدن دندان ها باشید جراح دندانپزشک ، روش هایی چون ترمیم یا بازسازی دندان ها را به شما پیشنهاد خواهد کرد.
برای دریافت مشاوره تخصصی از دکتر مائده یابری فرم زیر را پر کنید.
علت بروز التهاب لثه
علاوه بر پلاک های دندانی که به بروز التهاب و عفونت در لثه منجر می شود ، عوامل موثر دیگری نیز وجود دارد که باعث چنین وضعیتی خواهد شد. در ادامه با چند نمونه از این عوامل آشنا می شوید:
تغییرات هورمونی و وراثت: داشتن ژن موروثی در التهاب دهان و دندان و پوسیدگی آن ها موثر است. تغییرات مراحل مختلف زندگی مانند بلوغ و بارداری نیز در بروز ژنژیویت تاثیر بسزایی دارد.
بیماری ها و داروها: بیماری هایی چون سرطان و ایدز با مختل کردن عملکرد سیستم ایمنی بدن و بیماری هایی چون دیابت و همچنین داروهایی که برای کنترل برخی بیماری ها مورد استفاده قرار می گیرند با کاهش دادن بزاق دهان ، زمینه ساز پوسیدگی و التهاب در دندان ها هستند. از جمله داروهای ضد آنژین پروکاردیا و آدالات و ضد تشنج دیلانتین.
سبک زندگی ناسالم و عدم رعایت بهداشت دهان و دندان: علاوه بر عدم رعایت بهداشت دهان و دندان ، برخی عادات مانند سیگار کشیدن و الکل نوشیدن بخشی از سبک زندگی ناسالم را در بر می گیرند.
سایر علل التهاب لثه به شرح زیر می باشد:
- ابتلا به بیماری دیابت که منجر به کاهش گردش خون می شود و همین امر کاهش توانایی سیستم خود ایمنی و بهبود لثه را به دنبال دارد.
- تجربه استرس و تنش روانی زیاد که باعث ضعیف شدن سیستم دفاعی بدن در برابر هجوم باکتری ها خواهد شد.
- عدم رعایت رژیم غذایی مناسب ( استفاده از کربوهیدارت ها و مواد قندی و همچنین کمبود ویتامین C )
- نبود بزاق کافی و خشک بودن دهان
- ترمیم ناقص دندان ها. انجام ترمیم دندانی که به درستی انجام نشده است ، باعث تحریک و التهاب لثه می شود.
- داشتن دندان های کج و روی یکدیگر قرار گرفته که محل مناسبی برای جمع شدن پلاک های دندانی هستند و تمیز کردن آن ها بسیار دشوار است.
- همان طور که گفته شد سرطان و درمان آن و از جمله بیماری هایی مانند HIV و AIDS که باعث کاهش ایمنی در بدن می شوند.
تاثیر استرس بر التهاب لثه
استرس می تواند تأثیر قابل توجهی بر سلامت کلی شما داشته باشد و بیماری لثه نیز از این قاعده مستثنی نیست. در حالی که استرس مستقیماً باعث بیماری لثه نمی شود ، می تواند از طریق مکانیسم های مختلف به پیشرفت و شدت یافتن آن کمک کند. از جمله داشتن سیستم ایمنی ضعیف. استرس باعث ترشح هورمون هایی مانند کورتیزول می شود که می تواند توانایی سیستم ایمنی را برای مبارزه با عفونت ها از جمله آن هایی که بر لثه ها تأثیر می گذارد ، سرکوب کند. این وضعیت شما را مستعد ابتلا به باکتری ها و بروز التهاب در دهان می کند و خطر ابتلا به ژنژیویت و پریودنتیت را افزایش می دهد.
استرس همچنین می تواند روال های روزمره را مختل کند و اغلب منجر به مکانیسم های مقابله ای ناسالم مانند سیگار کشیدن ، مصرف بیش از حد الکل یا خوردن استرسی می شود. این عادات خطر بیماری لثه را تشدید می کند. به عنوان مثال ، سیگار جریان خون موجود در لثه ها را مختل می کند و مانع از بهبودی می شود. مصرف بیش از حد الکل منجر به خشکی دهان شده و خطر ابتلا به بیماری لثه را افزایش دهد. خوردن استرسی اغلب شامل مصرف غذاهای شیرین و فرآوری شده است که باعث رشد باکتری در دهان می شود. سپس اقدامات بهداشتی دهان و دندان را مختل می کند. هنگامی که خسته هستید از مسواک زدن و نخ دندان کشیدن غافل شده و این امر اجازه می دهد پلاک و باکتری تجمع یافته و به التهاب لثه کمک می کند.
عوارض التهاب لثه
بیماریهای لثه در مراحل ابتدایی ممکنه تنها با علائمی مانند خونریزی یا التهاب خود را نشان دهند، اما در صورت بیتوجهی میتوانند به مشکلات جدیتری منجر شوند. عوارض جدی بیماری لثه که نباید نادیده گرفته شوند عبارتاند از:
تحلیل رفتن لثه که باعث نمایان شدن ریشه دندان و حساسیت شدید می شود.
طویل تر بهنظر رسیدن دندان ها بهدلیل عقب نشینی خط لثه.
ایجاد حفرهها و شکاف های V شکل بین دندان و لثه که محل تجمع باکتری و پلاک می شود.
آسیب به رباط های نگهدارنده دندان ( پریودنتال ) و استخوان آلوئولار که می تواند منجر به لق شدن یا حتی از دست رفتن دندان شود.
تشکیل پلاک های زیر خط لثه که به سختی تمیز می شوند و عامل اصلی پیشرفت عفونت هستند.
تغییر در موقعیت و تراز دندان ها که می تواند بر نحوه گاز گرفتن و حتی تکلم تأثیر بگذارد.
گسترش عفونت به استخوان فک ، سر و گردن در موارد شدید.
احتمال بروز زخم های دهانی و مشکلات گوارشی مانند زخم معده.
در نهایت، نیاز به جراحی لثه یا پیوند لثه برای بازسازی بافت تحلیل رفته.
تاثیر بیماری لثه بر سلامتی عمومی سایر ارگان های بدن
رعایت بهداشت دهان و دندان و مراقبت از لثه از آن جهت حائز اهمیت است که علاوه بر پیشگیری برای از دست دادن و تحلیل رفتن بافت لثه ، مراقبت از آن ها به معنای مراقبت از سلامتی عمومی کل بدن می باشد. چرا که بیماری های لثه به راحتی می توانند روی سلامت سایر ارگان های بدن از جمله پستان و پانکراس و مری اثر گذاشته و آن ها را با سرطان درگیر کند. از طرفی سکته های مغزی و سایر امراض نیز در پی عدم درمان بیماری های لثه بروز می کند. ارتباط بین آبسه و التهاب لثه با دوران بارداری و کم وزن شدن جنین نیز مساله اثبات شده ای می باشد. از این رو مهم است که سلامتی لثه ها را جدی بگیرید.
درمان التهاب لثه
با توجه به شدت آسیب ها و صلاحدید پزشک ، درمان های مناسب برای کنترل و کاهش التهاب در نظر گرفته می شود. برخی از این درمان ها عبارتند از:
تمیز کردن دندانها: دندانپزشک در جریان معاینه ، پلاکها و جرم هایی که روی سطح دندان جمع شده و سفت شده اند و فقط از طریق تمیز کردن حرفه ای میتوان آن ها را پاک کرد ، از قسمت های بالا و پایین خط لثه در تمامی دندان ها تمیز میکند.
جرمگیری و صاف کردن سطح ریشه: یک روش غیر جراحی برای تمیز کردن عمیق دندان به شمار می رود که با استفاده از بیحسی موضعی انجام شده و پلاک و جرم موجود در بالا و زیر خط لثه تراشیده و حذف میشود.
درمان های جراحی: شامل جراحی فلپ و پیوند استخوان می باشد. همچنین پیوند بافت نرم و بازسازی هدایت شده بافت از دیگر روش های تخصصی درمان التهاب لثه محسوب می شود.
